Een optimale uiergezondheid bij melkvee is essentieel voor een hoge melkproductie, dierenwelzijn en voedselveiligheid.

De belangrijkste punten:

1. Een goeie melktechniek vermindert het risico op nieuwe uierinfecties

Een zorgvuldige voorbehandeling is essentieel voor succesvol melken. De uier en spenen worden droog gereinigd met een droge en schone doek per koe om ziekteverspreiding te voorkomen. Bij erg vuile uiers mag water gebruikt worden, maar zorg er steeds voor dat de spenen droog zijn voordat het melkstel wordt aangesloten.

Verder is een goeie melkhygiëne ook van groot belang: draag en desinfecteer melkershandschoenen regelmatig.

Voorstralen verwijdert kiemrijke melk, maakt vroege melkveranderingen zichtbaar en stimuleert de afgifte van oxytocine.  Het melkstel wordt pas 60 seconden na het begin van de voorbehandeling aangesloten op de uier, zoals aangegeven wordt in de ’60-seconden regel’.

Na het verwijderen van het melkstel moeten de spenen direct gedipt of gesprayd worden om kiemen te doden en nieuwe infecties te voorkomen.

2. Preventief onderhoud van de melkmachine

Een slecht afgestelde melkmachine kan ernstige gevolgen hebben, waaronder uierbeschadiging, een verhoogd risico op mastitis en verminderde melkproductie.

Dit benadrukt het belang van een optimale werking van de melkmachine. Het is belangrijk dat het apparaat minstens één keer per jaar preventief worden onderhouden door een erkend technieker.

Tijdens dit onderhoud worden belangrijke onderdelen, zoals de tepelvoeringen, vacuümpompen en melkklauwen grondig nagekeken. Indien nodig worden onderdelen vervangen of bijgesteld om een efficiënte werking te waarborgen.

3. Verbeter stalcomfort en hygiëne

De kans op mastitis kan aanzienlijk worden verminderd door aandacht te besteden aan zowel het comfort als de hygiëne in de stal. Een goed ontworpen stalomgeving draagt bij aan de algehele gezondheid van de koeien en vermindert het risico op infecties.

Schone, droge en comfortabele ligplaatsen zijn van cruciaal belang, omdat ze de blootstelling van de uier aan bacteriën verminderen. Het gebruik van voldoende en schoon strooisel, zoals zaagsel of stro, speelt een belangrijke rol in het handhaven van de hygiëne en het comfort van de koeien.

Daarnaast is goede ventilatie essentieel om de luchtkwaliteit te waarborgen. Een goed geventileerde stal vermindert de luchtvochtigheid en voorkomt de ophoping van schadelijke gassen, wat de algehele gezondheid van de koeien ten goede komt.

Tenslotte moeten koeien ook voldoende ruimte hebben om vrij te kunnen bewegen. Een goeie stalindeling met ruime looppaden en voldoende ligboxen bevordert het welzijn van de dieren, voorkomt ongewenste concurrentie om ruimte en voedsel en helpt stress te verminderen. Stressreductie is een cruciale factor, aangezien stress het immuunsysteem van de dieren verzwakt, waardoor ze vatbaarder worden voor infecties zoals mastitis.

4. Behandel zowel klinische als subklinische mastitis zorgvuldig

Het is belangrijk om zowel klinische als subklinische mastitis met de nodige zorg te behandelen. De motivatie om subklinische mastitis te behandelen is vaak lager, vooral wanneer het celgetal onder de wettelijke Europese grens van 400.000 cellen per ml melk blijft. Dit komt omdat subklinische mastitis, in tegenstelling tot klinische mastitis, geen zichtbare symptomen vertoont, waardoor het vaak als minder urgent wordt gezien.

Echter beide types uierontstekingen hebben een aanzienlijke negatieve invloed op de melkproductie en -kwaliteit bij melkkoeien. Het is ook belangrijk om te beseffen dat onbehandelde gevallen van subklinische mastitis kunnen leiden tot chronische problemen, het risico op verspreiding binnen de kudde kunnen vergroten.  

5. Optimaliseer het droogstandsmanagement

Het optimaliseren van het droogstandsmanagement heeft als doel de gezondheid, het welzijn en de productiviteit van melkvee te verbeteren. Ideaal gezien wordt een koe ongeveer 6-8 weken (42-60 dagen) voor de verwachte kalving drooggezet. Tijdens de droogstand moet gestreefd worden naar een lichaamsconditiescore (BCS) tussen de 3,0 en 3,5.

Verder speelt voeding ook een centrale rol in het droogstandsmanagement. Het dieet van droogstaande koeien moet zorgvuldig afgestemd zijn op hun specifieke behoeften. Een eerste belangrijke doelstelling daarbij is de optimalisatie van de energiebalans. Een tweede doelstelling is het optimaliseren van de pensfunctie als voorbereiding op de hogere drogestofopname in de lactatie. Een derde doelstelling is de optimalisatie van de mineralenbalans. En tenslotte de optimalisatie van de immuniteitsstatus.

Ook de huisvesting van de droge koeien is belangrijk voor hun welzijn en kan een aanzienlijke invloed hebben op hun gezondheid, gedrag en productiviteit.

Tenslotte zijn frequente gezondheidscontroles belangrijk om eventuele problemen, zoals uierontsteking of conditieverlies, vroegtijdig te kunnen opsporen en aanpakken.

6. Ruim chronische geïnfecteerde koeien tijdig op

Geen enkele veehouder ruimt graag dieren op. Toch is het ruimen van chronische geïnfecteerde melkkoeien van cruciaal belang om de algehele gezondheid van de kudde te beschermen. Door tijdig in te grijpen, wordt de verspreiding van ziekten voorkomen, blijft de melkproductie op peil en blijft de kwaliteit van de melk gewaarborgd. Bovendien draagt het bij aan het welzijn van de gezonde dieren, die minder risico lopen om besmet te raken.

7. Besteed extra zorg aan vaarzen

Een goeie huisvesting is essentieel voor het welzijn van vaarzen. Voldoende ruimte om vrij te bewegen draagt bij aan hun fysieke en mentale gezondheid, waardoor ze minder stress ervaren. Een schone, goed geventileerde stal verkleint niet alleen het risico op ziektes, maar bevordert ook hun algehele welzijn door een gezonde leefomgeving te creëren. Dit verlaagt de kans op infecties en ademhalingsproblemen.

Naast een schone leefomgeving speelt voeding een cruciale rol. Het is belangrijk dat het voedingsregime nauwkeurig is afgestemd op de specifieke behoeften van vaarzen, afhankelijk van hun leeftijd, groei en ontwikkelingsstadium. Een uitgebalanceerd dieet dat rijk is aan essentiële voedingsstoffen draagt bij aan een optimale groei, een sterk immuunsysteem en een betere weerstand tegen ziektes.

8. Streef naar gesloten bedrijfsvoering

Het aankopen van koeien brengt aanzienlijke risico’s met zich mee, vooral met betrekking tot de insleep van verschillende ziekteverwekkers. Deze kunnen niet alleen de algehele gezondheid van de veestapel aantasten, maar hebben ook een directe invloed op de uiergezondheid binnen het bedrijf.

Quarantaineprocedures kunnen helpen om nieuwe dieren eerst een tijd te isoleren voordat ze met de rest van de kudde worden samengevoegd. Hierdoor wordt de kans op het verspreiden van ziekteverwekkers aanzienlijk verkleind.

9. Verbeter genetische uiergezondheid

De laatste jaren is er veel meer aandacht voor de genetische aanleg voor uiergezondheid bij melkvee. Uiergezondheid is een erfelijke eigenschap, al is de erfelijkheidsgraad relatief laag. Desondanks kunnen melkveehouders, door bij elke generatie zorgvuldig te letten op de stierkeuze met betrekking tot uiergezondheid, aanzienlijke verbeteringen realiseren in de kwaliteit van hun vee.

In de praktijk kiezen steeds meer melkveehouders stieren die uitblinken in uiergezondheidseigenschappen.

10. Monitor maandelijks de uiergezondheid

Het regelmatig monitoren van de uiergezondheid is cruciaal voor het behoud van de algehele gezondheid van uw melkveestapel en het waarborgen van een optimale melkproductie.

Alleen door systematisch en frequent het celgetal van de koeien te bepalen, kan een melkveebedrijf een continu overzicht verkrijgen van de uiergezondheid van elke individuele koe. De snelste en gemakkelijkste manier om koeien met een subklinische uierontsteking op te sporen, is door een abonnement te nemen op de MelkProductieRegistratie (CRV) of MPR. Een alternatieve methode is om elke 4 tot 6 weken van iedere koe een mengstaal van de 4 kwartieren te verzamelen en dit in te leveren bij de melkerij voor analyse.